حیات وحش

Little Egret

اگرت كوچك اندازه در حدود 55 سانتي متر در ايران در فصل تابستان تخم گذاري ميكنند و در بهار و پائيز از ايران رد مي شونند و در زمستان كمتر ديده مي شود

Western Reef Egret

اگرت ساحلي اندازه در حدود 55 سانتي متر كه بومي تمام سال ايران مباشد

Grey Heron  

 حواصيل خاكستري اندازه در حدود 90 سانتي متر بوكي تمام سال ايران و در زمستان كم مي شود

Goliath Heron

حواصيل بزرگ اندازه در حدود 120 سانتي متر بومي تمام ايران ولي كم ياب

حواصيل ارغواني اندازه در حدود 78 سانتي متر كه در ايران تابستان و زمستان بومي ولي كمياب و در پائيز و بهار به صورت عبوري

Great Egret

اگرت بزرگ اندازه در حدود 88 سانتي متر كه بومي ايران و كمياب و زمستانها از ايران عبور ميكند

Cattle Egret

گاوچرانك اندازه در حدود 50 سانتي متر كه در تابستان در ايران تخم گذاري ميكند در زمستان كمياب ميشود و در پائيز و بهار از ايران عبور مي كند

Squacco Heron

حواصيل زرد اندازه در حدود 45 سانتي متر كه در تابستان در ايران تخم گذاري ميكند در زمستان كمياب ميشود و در پائيز و بهار از ايران عبور مي كند

Indian Pond Heron

حواصيل هندي اندازه در حدود 43 سانتي متر  كه بومي تمام سال ايران مباشد

Striated Heron

    حواصيل سبز اندازه در حدود 46 سانتي متر بومي تمام ايران ولي كم ياب

Black Crowned Night Heron

حواصيل شب اندازه در حدود 60 سانتي متر كه در تابستان در ايران تخم گذاري ميكند در زمستان كمياب ميشود و در پائيز و بهار از ايران عبور مي كند

بوتيمار كوچك اندازه در حدود 35 سانتي متر كه در تابستان در ايران تخم گذاري ميكند و در پائيز و بهار از ايران عبور مي كند

بوتيمار بزرگ اندازه در حدود 75 سانتي متر  كه بومي ايران و كمياب و زمستانها از ايران عبور ميكند

Family Ciconiidae                                                                                    خانواده لك لك

پرندگاني بزرگ با پاهاي خيلي دراز هستند كه به زندگي در نواحي تالابي و چمن زار حاشيه جنگل و رودخانه تمايل دارند . گردن دراز و منقار دراز راست و قوي دارند . بالها دراز و پهن است و دم كوتاه . رنگ آميزي عمده اين گروه سياه و سفيد است . عضله صوتي ندارند و بنابر اين بي صدا هستند . اما صداهايي مثل خرخر و هيس توليد مي كنند و آنچه گاهي به گوش مي خورد تق تق به هم زدن دو نصف منقار است . از ماهي قورباغه حلزون و امثال آنها تغذيه مي كنند

لك لك سياه اندازه در حدود 95 سانتي متر در ايران تابستان و زمستان يافت مي شود ولي كمياب است

لك لك گردن سفيد اندازه در حدود 106 سانتي متر اتفاقي كه خارج از پراكنش معمولي در ايران يافت شده است

White Stork

لك لك سفيد اندازه در حدود 100 سانتي متر تابستان براي تخم گذاري در ايران يافت مي شود و زمستان از ايران مي گذرد

Family Threskiornithidae                                                                 خانواده اكراس

پرندگان اجتماعي آبچر هستند كه با انواع حواصيل و اگرت همزيستي مي كنند و از بعضي لحاظ به هم شباهت دارند . رنگ آنها بيشتر سياه سفيد و يا قهوه اي تيره و بلوط است . در اكراس ها نوك دراز باريك و خميده به طرف پايين است و در كفچه نوك پهن و كفچه مانند است . گردن اين پرندگان دراز است كه در پرواز كشيده نگه داشته مي شود .بالها دراز و گرد دم كوتاه است و نر و ماده هم شكل اند . در درخت يا بوته زار آشيانه مي سازند . از ماهي خزنده قورباغه سخت پوستان و بعضي گياهان تغذيه مي كنند . ر سه گونه و به خصوص اكراس آفريقايي در سالهاي اخير بسيار كم شده اند

Glossy Ibis

اكراس سياه اندازه در حدود 55 سانتي متر كه در ايران تابستان و زمستان بومي ولي كمياب و در پائيز و بهار به صورت عبوري

Sacred Ibis

اكراس آفريقايي اندازه در حدود 65 سانتي متر كه در زمستان از ايران گذر مي كند و كمياب است

Eurasian Spoonbill

كفچه نوك اندازه در حدود 85 سانتي متر كه در ايران تابستان و زمستان بومي ولي كمياب و در پائيز و بهار به صورت عبوري   

Family Phoenicopteridae                                                               خانواده فلامينگو

پرندگاني هستند آبچر با جثه بزرگ ولي باريك و ظريف . گردن و پاها نيز بسيار بلند و باريك است . منقار پهن است و از وسط به سمت پايين خم مي شود . معمولا آبهاي شور (درياچه اروميه و بختگان و سواحل جنوبي ) زيستگاه اين پرندگان است و به طور بسيار اجتماعي در دسته هاي صدتايي بلكه هزارتايي زندگي مي كنند . براي تغذيه پرنده سر را به نحوي كه قسمت فوقاني منقار به سمت پايين باشد در آب فرو مي برد . بال زدن اين پرندگان سريغ است و گردن  و پاها در هنگام پرواز مستقيم نگه داشته مي شود . رنگ صورتي (يا قرمز)بالها با شاهپر ها سياه و بدن سفيد زيبايي مخصوصي به پرنده مي بخشد . به طور دسته جمعي روي زمين در نزديك آب (مثلا جزاير كوچك درياچه اروميه ) و نيز در تپه هاي كوچك از گل آشيانه هايي به شكل مخروط سربريده مي سازند . فلامينگو بزرگ در ايران فراوان است ولي فلاميبگو كوچك به طور اتفاقي در سواحل جنوب يافت مي شود

Greater Flamingo

فلا مينگو بزرگ اندازه در حدود 150 سانتي متر بومي تمام سال ايران و در تابستان تخم گذاري كرده

Lesser Flamingo

Family pelecanidae                                                                       خانواده پليكان

پرندگان بزرگ آبزي هستند كه بيشتر آنها بدني سفيد دارند . داراي سر بزرگ گردن و نوك دراز پاهاي پرده دار محكم و كوتاه و بالهاي پهن و دراز هستند . نر وماده هم شكلند . ماهي خوار بوده و در كيسه پوستي زير منقار و گلو براي جمع آوري ماهي استفاده مي كنند . خطوط پرواز دسته جمعي پليكانها مثل خطوط حركت غاز منظم است و بيشتر اوقات در ارتفاع زياد پرواز مي كند . بال زدن اغلب توام است با بال باز روي. پليكان سفيد در اغلب تالابهاي ايران در فصل مهاجرت درده مي شود . تابستان در درياچه اروميه فراوان است ولي پليكان پا خاكستري به خصوص ب واسطه نا امني و تخريب زيستگاها بسيار كم شده است

Great white Pelican

پليكان سفيد اندازه حدود 140 تا 175سانتي متر تابستانها براي تخم گذاري و معمولا در زمستان نيز در ايران ديده شده است

Dalmatian pelican

پليكان پا خاكستري اندازه در حدود 160تا 180 سانتي متر كه در فصل تابستان و زمستان به صورت كمياب يافت مي شود

Family Sulidae                                                                              خانواده بوبي

پرندگاني بزرگ و دريازي هستند . تمام سطح فوقاني بدن سينه و گلو آنها سفيد است . شاهپر هاي اولي و دومي قهوهاي سياه و دم نيز سياه است . اين پرندگان دم سه گوش و تيز بالهاي دراز و تيز و منقاري محكم گرد و نوك تيز دارنند . غذاي اصلي آنها ماهي است كه با شيرجه رفتن از ارتفاع به داخل آب دريا آن را مي گيرند . در لبه تخته سنگ هاي جزاير و سواحل به طور دسته جمعي تخم گذاري ميكنند . بيشتر گزارش ميشود كه در جزاير مكران زاد و ولد ميكنند . ولي در دو دهه اخير فقط به صورت اتفاقي در سواحل بلوچستان و تنگه هرمز ديده شده است

Masked Booby

بوبي نقاب دار اندازه در حدود 75 سانتي متر و به ندرت و نا منظم در خليج فارس و درياي عمان كه در همه سال نيز يافت نمي شود

Family Phalacrocoracidae                                                                       خانواده باكلان

پرندگان آبزي ماهي خوار هستند كه بطور دسته جمعي زيست و فعاليت مي كنند . تيره رنگ و سياه اند با منقاري دراز كه در انتها قلاب دارد . پاها كاملا پرده دار است و به طور دسته جمعي در درختها و صخره ها لانه گذاري ميكنند . بيشتر از ماهي ها تغذيه ميكنند ولي دوزيستان و سخت پوستان را نيز مي خورند

Pygmy Cormorant

با كلان كوچك اندازه در حدود 47 سانتي متر كه در ايران به صورت زمستان گذر و بومي كه به صورت كمياب است

Great Cormorant

باكلان بزرگ اندازه در حدود 90 سانتي متر كه بومي تمام ساي ايران است است و در ايران تخم گذاري مي كند و در زمستان كمياب است

Socotra Cormorant

باكلان گلو سياه اندازه در حدود 80 سانتي متر كه در ايران به صورت ميهمان و غير تخم گذار در خليج فارس و در درياي عمان و در تابستان به ندرت يافت مي شود

family anhingidae                                                                    خانواده باكلان مارگردن

پرندگان آبزي بزرگ گرمسيري كه شبيه باكلان هستند با سري باريك تغريبا به عرض گردن كه دراز است . پاها كوتا و پرده دار است و در سمت عقب بدن قرار دارند . بالها و همچنين دم درازند . پرنده خود تيره رنگ است ولي رنگهاي خاكستري قهوه اي سياه و سفيد در پرها ديده مي شود . ابتدا به سختي از آب بلند مي شود ولي پرواز و بال بازروي آنها با مهارت انجام مي شود . ماهيها را در زير آب تعقيب ميكند و با نوك نسبتا دراز و تيزشان نيزه وار به آنها ضربه مي زند و صيد ميكند .اغلب در مجاورت ساير پرندگان آبزي در درخت لانه گذاري ميكند در خوزستان ديده مي شود

باكلان مارگردني اندازه در حدود 80 تا 100 سانتي متر كه به صورت كمياب و در زمستان يافت مي شود

 Family Procellariidae                                                              خانواده كبوتر دريايي

پرندگاني كاملا دريايي هستند و به واسطه سوراخ بيني لوله مانند شان مشخص مي شوند . نوك آنها در انتها مجهز به چنگ است . بالها دراز و باريك و پاها داراي پرده است . روغن حاصل از خوراك دريايي در معده آنها ذخيره مي شود كه با بالا آوردن آن جهت تغذيه جوجه ها استفاده مي شود . و در ضمن روغن مزبور كه بوي بدي دارد به سمت دشمن تف مي كند . پراكندگي آنها در دريايي خايج فارس و دريايي عمان است ولي در سواحل كمتر يافت مي شود چون فقط دز فصل تكثير به خشكي مي آيند

Cory shearwater

كبوتر دريايي مديترانه اندازه در حدود 46 سانتي متر و در ايران به صورت اتفاقي كه خارج از پراكندگي اش در ايران يافت مي شود

Wedge-tailed Shearwater

كبوتر دريايي دم پهن انازه در حدوده 48 سانتي متر و در ايران به صورت اتفاقي كه خارج از پراكندگي اش در ايران يافت مي شود

Persian Shearwater

كبوتر دريايي ايراني اندازه در حدود 28 سانتي متر كه ميهمانان معمولي و غير تخم گذار در خليج فارس و دريايي عمان يافت مي شود

Family Storm-petrel                                                                خانواده مرغ طوفان

پرنده اي كاملا دريازي است رنگ آن در بالاي بدن خاكستري تا سياه است و لكه اي سفيد در جلو دمگاه در بالا و پايين دارد . سوراخ بيني لوله اي شكل و انتهاي منقار مانند داراي چنگ است . پاهل نسبتا دراز با پرده دار كه از آنها براي جهيدن و راه رفتن روي آب دريا از جمله براي يافتن غذا استفاده مي كند . نر و ماده هم شكلند . پرنده اي است كه در مناطق قطب جنوب زاد و ولد مي كند و در زمستان در اقيانوس شمالي به سر مي برد . فقط يكي دو با در خليج فارس و دريايي عمان ديده شده است

Wilson storm petrel

مرغ طوفان ويلسون اندازه در حدود 18 سانتي متر ميهمان كمياب و نا منظم خليج فارس و دريايي عمان كه همه ساله يافت نمي شود

Family Phaethontidae                                                       خانواده نوك سرخ دريايي

پرندگاني دريازي هستند كه به كمك امتداد شاهپر هاي دراز دم مشخص مي شوند سفيدند و با نوار سياه چشمي و خطوط سياه باريك در پشت و روي انتهاي بال دارند . سر بزرگ گردن كوتاه و نوك قرمز مرجاني و نسبتا دراز و تيز است . پاها كوتاه و پرده دار هستند . نر و ماده يك شكل هستند . فقط براي تخم گذاري به جزيره هاي خليج فارس و تنگه هرمز مي آيند

Red-billed Tropicbird

نوك سرخ دريايي اندازه در حدود 50 سانتي متر با دم تا 108 سانتي متر نيز مي رسد ميهمان كمياب و نا منظم خليج فارس و دريايي عمان كه همه ساله يافت نمي شود

 Family podicipedidae                                                                خانواده كشيم

پرندگاني آبزي هستند با بالهاي كوچك و نوك تيز مانند غواص ها پاهايشان در انتهاي بدن و مناسب براي شنا و غو طه ور شدن است كه غالبا طرز فرار كشيم در مواجهه با خطر نيز هست  . كمتر پرواز مي كند ولي پروازشان محكم و سريع است . كوچكي دم آنها را بي دم مي نمايد . نوك تيز و قلمي دارند داراي پرهاي پر پشت و آبريشم مانند هستند . نر و ماده هم شكل هستند . غذاي اصلي آنها ماهي سخت پوست و نرم تن است . در آبهاي سواحلي شمالي ديده مي شوند

Little Grebe

كشيم كوچك اندازه اي حدود 26 سانتي متر دارد و هم به صورت بومي ولي كمياب و هم به صورت زمستان گذر در ايران يافت مي شود

Red-necked-grebe

كشيم گردن سرخ اندازه حدود 43 سانتي متر ودر زمستان . تابستان در ايران و كمياب در ايران يافت مي شود

Great Crested Grebe

كشيم بزرگ اندازه حدود 47 سانتي متر به صورت بومي كمياب و زمستان گذر كمياب در ايران يافت مي شود

Horned Gered

كشيم گوش دار اندازه حدود 32 سانتي متر و به صورت زمستان گذر و كمياب در ايران است

Black-necked Grebe

كشيم گردن سياه اندازه در حدود 30 سانتي متر و به صورت تابستان و زمستان به صورت كمياب در ايران يافت مي شود

پرندگان آبزي هستند با بالهاي كوتاه و باريك كه در سمت عقب بدن جاي دارند پاهاي آنها نيز عقبتر و نزديك به انتهاي بدن قرار دارند در شنا و زير آب رفتن بسيار ماهر هستند و در مقابل خطر به همين نحو واكنش نشان مي دهند با بي ميلي پرواز ميكنند هر چند كه پروازشان محكم وسري است در حالت پرواز پاها از دم بيرون ميزند سر از بدن بدن قدري پايينتر قرار مي گيرد و پشت پرنده قوز ميكند و داراي منقار قلمي و يز هستند نر و ماده هم شكل هستند از ماهي ها و سخت پوستان و نر تنان تغذيه مي كنند و بيشتر در آبهاي ساحلي درياي خزر ديده مي شوند

غواص گلو سرخ كه اندازه اي حدود 53 تا 60 سانتي متر دارد و در ايران كمياب است و به صورت نا منظم در زمستان يافت مي شود

غواص گلو سياه كه اندازه اي حدود 58 تا 68 سانتي متر دارد و در ايران در فصل زمستان و كمياب است

كلياتي درباره پرندگان

در ميان مهره داران، پرندگان به سبب برخورداري از قدرت پرواز، صاحب وسيعترين محيط بلا معارض در گيتي، يعني هوا، هستند. پرندگان مي توانند دفعتاً نقل مكان كنند، و اين جابه جايي سريع از محيطي به محيط مناسبتر براي بسياري از گونه ها به علت نيازهاي خاص تغذيه و يا شرايط اقليمي، اهميت حياتي دارد.

برخورداري از پَر به طور اخص، و نيز بال و نوك، اين گروه را مشخص مي سازد. به استثناي چند گروه ناتوان در پرواز ( مانند پنگوئن و شتر مرغ )، ساختمان بدن پرندگان به طور كلي در حكم دستگاهي مخصوص پرواز است. پَر ماده اي بي همتاست: چه براي شكافتن هوا، چه به عنوان پوششي عايق، چه به لحاظ مناسبت آن در ديناميك هوابَري و چه از نظر سبكي وزن آن. استخوانهاي پرندگان نيز از نظر تقليل دادن وزن آنها تا حد ممكن، حالت استثنايي دارند. درون استخوانها خالي است ولي، مثل داخل بال هواپيما يا خرپاهاي پل، بستهايي با بهترين شيوه مهندسي اين استخوانها را تقويت مي كند. ويژگي تقليل وزن بدن پرنده به شكل ديگري نيز ظاهر مي شود: وزن مخصوص بدن يك مرغابي دست نخورده 6/0 است ولي پس از پَر كَندن وزن مخصوص آن بيشتر مي ود و به 9/0 مي رسد. ( وزن مخصوص انسان و بسياري از مهره داران حدود 0/1 است ).

مي توان گفت كه اگر پرندگان خون گرم نبودند پرواز براي آنها در مناطق سردسير بسيار مشكل بود. سوخت و ساز پرندگان سريع است : در سنجش با ميزان 37 درجه سانتي گراد دماي بدن انسان و اندكي بيشتر براي بعضي پستانداران ديگر، دماي بدن پرندگان 2 ± 40 و در بعضي گونه ها، مثلاً در بين توكاها، دماي بدن به 5/43 درجه سانتي گراد هم مي رسد.

تعداد گونه و وضع پراكندگي

طبق اطلاعات موجود، 502 گونه پرنده در ايران وجود دارد كه مي توان آنها را بدين ترتيب تقسيم بندي كرد:

تعداد 323 گونه پرنده درايران زاد و ولد مي كنند، 90 گونه زمستان گذرند ( كه تعدادي از آنها مهاجر عبوري هستند )، 24 گونه مهاجر عبوري ( كه فقط در پاييز و بهار مشاهده مي شوند )، 5 گونه در خارج از فصل جفتگيري به سواحل جنوبي مي آيند، 40 گونه به صورت اتفاقي ديده مي شوند، 16 گونه وضع نامشخص دارند،‌ و بالاخره 4 گونه از خارج وارد ( و شايد به طور غير عمد ) در طبيعت رها شده اند.

در ميان 323 گونه بومي فوق، 100 گونه كاملاً بومي اند (ب / ب ك )، 86 گونه در بعضي قسمتهاي ايران بومي هستند ولي ممكن است در قسمتهاي ديگر كشور تابستان گذر يا مهاجر عبوري باشند ( ب / ب ك، ت /ت ك، ع / ع ك )، 78 گونه  تابستان گذر و خيلي از آنها ضمناً مهاجر عبوري (ت / ت ك، ع / ع ك، خ )هستند كه در زمستان ديده نمي شوند، و 59 گونه در بعضي قسمتهاي كشور تابستان گذر و در قسمتهاي ديگر زمستان گذرند.

احتمالاً، تعدادي گونه از ميان پرندگان فوق را به صورت فراري از قفس يا رهاشده كه ممكن است زاد و ولد كنند را مي توان به گونه هاي بومي كه در ايران زاد و ولد مي كنند افزود و لذا ممكن است اين گروه بين 325 و 340 گونه باشد .

در اين بخش از سايت به مباحثي هم چون پرندگان ، پستانداران ، ماهيان ، حشرات ، خزندگان و دوزيستان پرداخته شده است كه اكثر اين حيوانات بومي ايران و يا مهاجر هستند كه فقط مربوط به حيوانات ايران است .

اين مطالب برگفته از كتاب زيبا و جالب حيات وحش ايران قسمت مهره‌داران ايران نوشته جناب آقاي اسكندر فيروز كه يكي افراد اصلي در امر پايه گذاري سازمان شكارباني و ايجاد پاركهاي ملي در ايران است .

عكسهاي مربوط به هر حيوان نيز بيشتر از سايتهاي خارجي و گاهي نيز سايتهاي ايراني به دست آورده شده است .

به اميد روزي كه تمام اين عكسها با كيفيت آلي توسط خود دوستداران حيات وحش ايران گرفته شود و در اين سايت گنجانده شود .

  لازم به ذكر است كه از علاقه‌مندان جهت عكس برداري از حيوانات كه عكسهاي استثنايي و جالب راجب حيات وحش ايران دارند با قيده نام محل و در صورت امكان نام حيوات به آدرس سايت ارسال كنند تا به نام خودشان در اين سايت ثبت و يكي از افراد انجمن انديشه سبز شوند .

اين كانون جهت ايجاد فكر باز از طبيعت وحفظ آن در سال 1385 آغاز به كار نموده و جهت ايجاد كانونهايي در ساير نقاط ايران و جهان از علاقه مندن دعوت به همكاري ميكند

اهداف كانون بيشتر در صدد ايجاد محيط دوستانه بين اعضايي كانون است تا در محيط دوستانه و صميمي در ايجاد محيط زيست سالم براي حيوانات در معرض خطر نابودي تلاش كنند

يكي از اهداف مهم ديگر كانون شناسايي و تحقيق و عكس برداري از حيوانات ايران به خصوص آنهايي كه در خطر نابودي بيشتر هستند

راه اندازي اكو تريسم و ماهيگري ، شكار اصولي و فصلي در ايران

لازم به ذكر است كه براي پيش برد اهداف نياز به همكاري مسولان و اعضاي كانون است

  جهت ارسال مدارك جهت عضويت و يا درج مطالب در سايت موارد فوق را به آدرس اينترنتي و يا آدرس پستي زير ارسال نمائيد و يا به قسمت عضويت مراجعه كنيد

drsalehi451@gmail.com

dr_r_salehi@yahoo.com